عزيز الله بيات
93
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
مغلوب و مقتول شد . خلافت هادى ( 169 - 170 ه . ق . ) ( 785 - 786 م . ) بعد از درگذشت مهدى ، خلافت نصيب پسر بزرگش هادى شد . در سال 169 هجرى حسين ابن على كه يكى از نوادگان امام حسن ( ع ) بود در مدينه بر ضد خليفه قيام كرد و در همين سال به دست عمال خليفه در نزديك مكه به شهادت رسيد . در دوران خلافت هادى در سال 168 هجرى ( 785 م . ) اجتماعى از طرفداران آل على ( ع ) در مدينه قيام كردند و در ميان ايشان كسى بود به نام ادريس ابن عبد اللّه ابن حسن ابن على ابن ابيطالب . چون عمال خلفا شورش را خواباندند ، ادريس به مصر فرار كرد و از آنجا به مراكش رفت و در ناحيهء سته ، سلسلهء علوى را تحت نام ادارسه تأسيس كرد . خلافت هارون الرشيد ( 173 - 193 ه . ق . ) ( 786 - 808 م . ) بعد از مرگ هادى برادرش هارون به خلافت نشست . وى در ابتداى امر ، زمام امور خلافت را به دست يحيى ابن خالد برمكى و پسران او سپرد و در سال 176 هجرى فضل ابن يحيى را به حكومت آذربايجان و ارمنستان منصوب كرد . در مدت خلافت هارون ، دولت عباسى صاحب شوكت و قدرت زيادى شد و اين قدرت و شوكت بيشتر مرهون زحمات و كاردانى و شايستگى وزير نامى او يحيى ابن خالد برمكى و پسران او فضل و جعفر و موسى و محمد بود . متأسفانه هارون مانند جد خود منصور از حقناشناسى باكى نداشت و در مقابل خدمات پرارزش خاندان برامكه دست خود را به خون ايشان رنگين كرد و در سال 187 هجرى جعفر برمكى را كشت و خاندان برامكه را برانداخت . در سال 193 هجرى پسر بزرگ خود محمد امين را در بغداد گذاشت و به عزم سركوبى خوارج عازم خراسان شد ولى به علت بيمارى در بين راه درگذشت و در طوس دفن شد . « 1 »
--> ( 1 ) . ر ك . تاريخ طبرى ، ج 13 ، ص 5398 . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 342 - 387 . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص